Wel of niet getrouwd

 De samenlevingsvormen veranderen in de tijd. Was een huwelijk vroeger de norm, tegenwoordig is samenleven veel gangbaarder. De fiscale wetgeving past zich aan. Het fiscale partnerschap voor samenwonenden heeft dezelfde gevolgen als voor gehuwden, op enkele kleine verschillen na. Maar de ontwikkelingen gaan verder. Steeds vaker komt het voor dat mensen wel met elkaar trouwen, maar geen gezamenlijke huishouding voeren. Ieder blijft in zijn eigen huis wonen. Dat is een situatie waar de fiscus zich eigenlijk geen raad mee wist.

Fiscaal zijn gehuwden geen partner van elkaar als zij duurzaam gescheiden leven. Dan worden zij weer behandeld als ongehuwden. Dat kan voordelen hebben, zoals de mogelijkheid van twee eigen woningen (niet mogelijk bij fiscale partners), en de heffingskortingen voor alleenstaanden. Vooral alleenstaande ouders hebben forse heffingskortingen. De fiscus stelde zich op het standpunt dat het niet mogelijk was om duurzaam gescheiden te (gaan) leven als er niet eerst was samengewoond. Dus werden gehuwden die ieder een eigen huishouding hadden, als gehuwd en daarmee als fiscale partners behandeld. De eerste uitspraak over deze situatie is zojuist gewezen ( Hof Arnhem 4 augustus 2009, nr 08/00383). Daarin vroeg een gehuwde vrouw, die sinds haar huwelijk niet had samengewoond met haar echtgenoot, om heffingskortingen als alleenstaande ouder. Deze heffingskortingen werden geweigerd, omdat zij volgens de inspecteur een fiscale partner had. En ook de kinderkortingen werden geweigerd omdat de inspecteur het inkomen van haar en haar echtgenoot bij elkaar telde en dat gezamenlijke inkomen te hoog was om daarvoor in aanmerking te komen. Het hof oordeelde dat het feit dat de echtelieden nooit hadden samengewoond niet belangrijk was voor de beantwoording van de vraag of zij duurzaam gescheiden leefden. En het hof maakte zelfs expliciet melding van de mogelijkheid om beiden een eigen woning te hebben, hoewel dat in de betreffende situatie niet aan de orde was. Dat houdt in dat gehuwden, die nooit hebben samengewoond, gewoon ieder hun fiscale eigen woning kunnen hebben. Een grote stap voorwaarts.