Het kan fiscaal slim zijn om te schenken aan kleinkinderen. In de meeste gevallen vererft het vermogen naar de kinderen en uiteindelijk weer van de kinderen naar de kleinkinderen. Bij het schenken aan kleinkinderen slaat men als het ware één generatie over. Hierdoor kan schenk- en/of erfbelasting worden bespaard. Om dezelfde reden kan men overwegen de kleinkinderen in het testament tot erfgenaam te benoemen of hen een legaat te doen toekomen.

Het schenk- en erftarief bedraagt in 2011 voor de eerste € 118.708 10% en voor het meerdere 20%. Dit geldt voor kinderen. Voor kleinkinderen zijn de tarieven 18% en 36%. De schenkvrijstelling voor kinderen bedraagt in 2011 € 5.030 en voor kleinkinderen € 2.012. De erfvrijstelling is zowel voor kinderen als voor kleinkinderen € 19.114. Voor kleinkinderen is deze vrijstelling in 2010 fors verhoogd. Door het testament handig in te richten kan men een flink bedrag zonder erfbelasting laten overgaan. Ik zal dit illustreren met een voorbeeld.

Een echtpaar heeft een gezamenlijk vermogen van € 600.000, elk € 300.000. Ze hebben vier kinderen en 12 kleinkinderen. De man overlijdt. De in totaliteit beschikbare vrijstelling bedraagt 16 x € 19.114 = € 305.824. Dit is meer dan de nalatenschap, zodat er in principe geen cent erfbelasting hoeft te worden betaald. Twee jaar later overlijdt de vrouw. Ook haar nalatenschap kan op dezelfde manier vrij van erfbelasting naar de kinderen en de kleinkinderen gaan.

Stel nu dat één van de vier kinderen geen kinderen heeft en de andere drie elk vier. Het benutten van de vrijstelling van de kleinkinderen heeft tot gevolg dat het kinderloze kind er bekaaid van af komt. Normaliter had hij bij vaders overlijden eenvierde van € 300.000 gekregen, € 75.000. Nu wordt hij afgescheept met eenzestiende, € 18.750. Hieraan kan tegemoet worden gekomen door in het testament te bepalen dat elke staak van kinderen en kleinkinderen een gelijk deel krijgt, waarbij de kinderen het bedrag moeten delen met hun kinderen. Bij het overlijden van vader krijgt het kinderloze kind dan € 75.000 en de andere kinderen met hun kinderen elk € 15.000. Het betekent wel dat er een klein beetje erfbelasting moet worden betaald.