Uitfasering dga-pensioen in eigen beheer

Het pensioen in de eigen B.V. van DGA is toch al jaren een punt van discussie met en door de belastingdienst. Waarom zou ik dan nu wel in actie moeten komen?” Tsja, na vele verkennende brieven van de staatssecretaris van financiën wordt nu met Prinsjesdag een wetsvoorstel gepresenteerd om eindelijk het probleem definitief op te lossen. Er is nog veel onduidelijk, maar de hoofdlijnen zijn al wel gepresenteerd. Kort en goed: “Het pensioen in eigen beheer van de DGA wordt afgeschaft”.

Wat is ook alweer het probleem? Veel DGA’s hebben bij de eigen B.V. een pensioenvoorziening opgebouwd. Enerzijds als een fiscale aftrekpost, anderzijds toch ook vaak met het idee om te zijner tijd toch wat te hebben.

Na 2008 ging dat dubbelop de verkeerde kant op: door de economische crisis werd de onderneming minder waard en ook beleggingen in vastgoed, die als pensioenpotje moesten dienen, werden tegen alle verwachtingen in minder waard.

Pensioen kan daarom in heel veel gevallen niet meer gedurende de hele periode van de volledige gemiddelde levensverwachting worden uitgekeerd, laat staan als u 100 zou worden (of 130 als u de huidige maximale theoretische levensverwachting hanteert als genoemd door hoogleraar Andrea Maier in TV-programma Zomergasten van zondag 28 augustus 2016).

Wat heeft de Staatssecretaris nu bedacht?
In 2017 krijgt de DGA met een pensioen in de eigen B.V een aantal mogelijkheden, maar de hoofdzaak is dat er geen pensioen eigen beheer meer is in de toekomst.
Wat gebeurt er dan met pensioenvoorziening?

Het dga-pensioen op de balans van de BV kent veel problemen. Het grote verschil tussen de commerciële en de fiscale waarde van de pensioenrechten in eigen beheer speelt de hoofdrol. Hierdoor is pensioen in eigen beheer veel te ingewikkeld geworden en is het vaak niet mogelijk dividenduitkeringen te doen. Een manier om dit op te lossen is het uitfaseren van pensioen in eigen beheer. In maart 2016 heeft Staatssecretaris Wiebes de uitfaseringsmogelijkheid al uitgewerkt. In zijn brief voor het zomerreces aan de Tweede Kamer heeft hij zijn definitieve voorkeur uitgesproken voor het uitfaseren vanaf 1-1-2017. Om tijd te winnen slaat de Staatssecretaris een internetconsultatie over.

Uitfaseren met afkoop

Het is straks niet meer mogelijk om voor nieuwe jaren het pensioen in eigen beheer in de BV op te bouwen. De pensioenrechten die al zijn opgebouwd mogen zonder afrekenen worden afgestempeld naar de (vaak veel) lagere fiscale (balans)waarde. Daarna mag de pensioenverplichting in 2017, 2018 of 2019 (volledig) worden afgekocht tegen de fiscale waarde op 31 december 2015. Staatssecretaris  Wiebes kiest voor een driejarige afkoopmogelijkheid in plaats van één jaar. Om een snelle afkoop te stimuleren is de korting in 2017 het hoogste.

Afkoopjaar Korting op de grondslag voor de loonheffing Deel van de afkoopsom belast met loonheffing Effectief tarief bij een tabeltarief van 52%
2017 34,5% 65,5% 34,06%
2018 25% 75% 39%
2019 19,5% 80,5% 41,86%

Beslissend bij de afkoopregeling is de fiscale verplichting eind 2015. Staatssecretaris  Wiebes wil anticipatie voorkomen. Hiermee is duidelijk dat het voor de afkoopregeling geen zin meer heeft om in 2016 alsnog pensioen toe te zeggen of maatregelen te nemen om de verplichting te verhogen. De beruchte fiscale straf bij afkoop, de revisierente van 20%, geldt niet bij de afkoopregeling. Duidelijk is dat BV’s die kunnen afkopen, dat het beste in 2017 kunnen doen.

Afkopen kost geld

De afkoopregeling is niet voor iedere BV weggelegd. Ondanks de korting zal in situaties waarin vele jaren pensioen is opgebouwd nog steeds veel loonheffing worden geheven. Deze belasting moet de BV in een keer betalen. Voor de DGA en de BV die niet wil of kan afkopen, komt er een alternatief: de spaarvariant bij uitfasering.

Spaarvariant bij uitfasering

Bij de spaarvariant mogen eerst de pensioenrechten worden afgestempeld naar de fiscale balanswaarde. Deze fiscale balanswaarde wordt zonder loonheffing en vennootschapsbelasting omgezet in een oudedagsspaarverplichting. Na de omzetting mag er geen opbouw meer plaatsvinden. Voordeel van de omzetting in de spaarvariant is dat het verschil tussen commerciële en fiscale waarde verdwijnt. Dat geeft meer ruimte voor dividenduitkeringen.

Belastingheffing bij spaarvariant

De oudedagsspaarverplichting wordt pas belast als er wordt uitgekeerd. Als u als dga de pensioenleeftijd bereikt krijgt u het gespaarde bedrag in 20 jaar in gelijkmatige bedragen uitbetaald. De uitkeringen worden bij u belast in box 1.

Waar moet u rekening mee houden?

Het is vrijwel zeker dat u als DGA  vanaf 2017 geen nieuw pensioen meer in de BV mag opbouwen. Wat u in de  al hebt opgebouwd, mag u drie manieren afwikkelen:

  • Uw pensioenrechten in eigen beheer ongewijzigd laten staan, en afwikkelen zoals u met de BV hebt afgesproken.
  • Afkoop voor de fiscale balanswaarde, in 2017, 2018 of 2019. Hierbij wordt in 2017 direct 65,5% van de waarde belast met loon- en inkomstenbelasting. In de jaren daarna is de heffing hoger.
  • Omzetten van de fiscale balanswaarde in een oudedagsspaarverplichting, die u in de toekomst uitkeert.

Dit zijn voor u als dga belangrijke aandachtspunten:

  • Bij afkoop en omzetting in de spaarvariant geldt dat ook uw partner hiermee moet instemmen. Mogelijk is hiervoor compensatie nodig. Afkoop of omzetting zijn hiermee in zeker zin geen vrije keuze.
  • Voor een pensioenafkoop moet uw BV voldoende middelen hebben. U doet er verstandig aan een voornemen tot afkoop in 2017 mee te laten wegen bij uw investeringsbeslissingen in het vervolg van 2016. Bij afkoop in 2017 krijgt u immers de hoogste korting.
  • Afkopen is lang niet altijd fiscaal voordeliger dan het in 20 termijnen afwikkelen van de oudedagsspaarverplichting. Een zorgvuldige fiscale keuze is dus geboden. Een financiële planning geeft inzicht voor een weloverwogen keuze

Niets doen
Als je niets doet, dan wordt de pensioenvoorziening een eenvoudige fiscale oudedagsvoorziening voor de fiscale waarde op de balans. De huidige torenhoge commerciële waarde doet er dan niet meer toe. Vanaf de AOW-gerechtigde leeftijd wordt deze voorziening in 20-jaar tijd afgebouwd en uitgekeerd. Dit is vergelijkbaar met een bankspaarpolis en is belast in box 1.

Afkoop huidige voorziening
Wat voorheen te vuur en te zwaard werd bestreden door de belastingdienst, wordt volgend jaar gepropageerd door de overheid: afkoop van de pensioenvoorziening. Deze wordt gebaseerd op de fiscale waarde van de voorziening per 31 december 2015. Dit is om te voorkomen dat nu nog aanpassingen in de pensioentoezeggingen worden gedaan om de afkoop te optimaliseren. Deze afkoop is dan weliswaar belast in de inkomstenbelasting, maar je bent geen strafheffing van 20% extra verschuldigd, waardoor de heffing voorheen vaak op 72% (52% + 20%) uitkwam.

De afkoop mag zelfs tegen de fiscale waarde en in 2017 wordt er zelfs een korting van 34,5% op de fiscale voorziening  en in 2018 van 25% en in 2019 van 19,5%. Klinkt aanlokkelijk, maar is dat ook zo?

Zonder nu in details te treden: het belangrijkste nadeel is dat de belastingheffing naar voren wordt gehaald. Wilt u een juiste berekening kunnen maken dan zult u ook een berekening moeten maken wat de heffing geweest zou zijn als u  te zijner tijd de normale pensioentermijnen zou uitkeren. Bovendien had u dan dat geld wat nu aan loonheffing moet worden afgedragen nog ter beschikking gehad om rendement mee te maken. Wie weet wat u  er allemaal mee zou kunnen doen.

Diverse proefberekeningen geven aan dat afkoop niet altijd de meest optimale keuze is.

Mijn pensioen moet pensioen blijven!
Dan rest er niets anders dan de pensioenrechten af te storten bij een verzekeraar. Dan moet echter wel de commerciële waarde afgestort worden. U hebt net gelezen dat de rente momenteel negatief is.

Het is daarom tijd om op andere manieren naar uw inkomsten en vermogen te kijken en niet te vertrouwen op pensioen.

Wat zijn de voordelen van het afschaffen van pensioen eigen beheer?
Eigenlijk is dat niet de goede vraag. De vraag zou moeten zijn:  wat is het voordeel van dit wetsvoorstel?

1. Er kan weer sneller dividend uitgekeerd worden. De commerciële waarde van het pensioen is niet meer van belang en dat scheelt snel een paar ton bij vergevorderde pensioenvoorzieningen die vlak voor pensioendatum zitten bij de beoordeling of er dividend uitgekeerd kan en mag worden.

2. Geen ingewikkelde actuariële berekeningen meer met speciale software. De hoogte van de resterende voorziening kan op de achterkant van een sigarendoos, of zo u wilt een modernere variant, op de mobiele telefoon, uitgerekend worden.

3. Geen (bijna) jaarlijkse aanpassing van de pensioentoezeggingen en pensioenbrieven van de DGA meer, die tot extra kosten leiden.

Conclusie
Het wetsvoorstel, dat op Prinsjesdag wordt gepresenteerd, moet nog op heel veel vragen antwoord geven. Bijvoorbeeld: wat gebeurt er met de dotatie aan de pensioenvoorziening 2016? Bovendien zijn er heel veel situaties denkbaar dat de keuze voor een optie tot andere consequenties dan fiscale leidt, denk daarbij aan echtscheidingen, gedeeltelijk herverzekerde pensioenen bij verzekeraars, gevolgen bij overlijden etc.

Kortom, dit is zeker een moment om een weloverwogen keuze te maken en dit te doen in de vorm van het in kaart brengen van een financiële planning. wij helpen u daar graag bij

bron: kamerbrief