Wat is eigenlijk het verschil tussen belastingrente en invorderingsrente?

Onlangs ontving ik een aanslag inkomstenbelasting van de belastingdienst met daarop een behoorlijk bedrag aan belastingrente. Wat is eigenlijk belastingrente en wat is het verschil tussen belastingrente en invorderingrente?

Belastingrente
Als iemand aan het eind van een heffingstijdvak te weinig of te veel belasting heeft betaald, dan wordt er over deze periode door de belastingdienst een rente vergoed of in rekening gebracht. Deze rente staat op het aanslagbiljet vermeld. In feite beschikt de belastingplichtige gedurende een periode over gelden die toebehoren aan de fiscus of hij stelt gelden ter beschikking aan de fiscus. Het betreft hier uitdrukkelijk geen straf maar een normale rentevergoeding. De belastingrente (tot 1 januari 2013: heffingsrente) is onder andere van toepassing op de premies volksverzekeringen, de inkomstenbelasting, de loonbelasting en de omzetbelasting. De belastingrente is niet alleen van toepassing op aanslagen, maar ook op navorderingen, naheffingen en verminderings- en teruggaafbeschikkingen. 

Voor de inkomsten- en vennootschapsbelasting houdt de belastingrenteregeling sinds 2013 in dat rente wordt berekend vanaf 1 juli van het jaar volgend op het kalenderjaar. Voor het belastingjaar 2013 dus vanaf 1 juli 2014. Dit betekent dat als de belastingplichtige op tijd aangifte doet (vóór 1 april) en de Belastingdienst op tijd een aanslag oplegt (vóór 1 juli), er géén belastingrente wordt berekend.

 

De belastingrente wordt enkelvoudig berekend, dat wil zeggen dat uitsluitend rente wordt berekend over het per saldo te betalen dan wel terug te geven bedrag. Hierbij wordt een volle kalendermaand gesteld op 30 dagen en geldt voor de maand waarin de betreffende periode eindigt het werkelijke aantal dagen. Het percentage van de belastingrente voor de inkomstenbelasting is gelijk aan de wettelijke rente voor niet-handelstransacties (over 2013 tot en met 31 maart 2014: 3% en sinds 1 april 2014: 4% .

Voorbeeld
Kees ontvangt een aanslag inkomstenbelasting over het belastingjaar 2013 met als dagtekening 15 oktober 2014. De belastingrente voor de periode 1 juli tot en met 15 oktober 2014 bedraagt 4%.

Verschuldigde inkomstenbelasting € 30.000 Voorlopige aanslag € 23.000 -/- Het bedrag van de aanslag €   7.000

Er is belastingrente verschuldigd over 3 maanden + 15 dagen = 105 dagen. De verschuldigde belastingrente bedraagt 105/360 x 4% x € 7.000 = € 81.

Invorderingsrente 
Wanneer de belastingplichtige zijn belastingschuld betaalt na de betalingstermijn moet hij invorderingsrente betalen. De genoemde periode begint op de eerste dag na het verstrijken van de termijn en eindigt de dag voor de betaling (de dag van bijschrijving op de bank- of girorekening van het Centraal betaalkantoor rijksbelastingen of van de ontvanger). Ook wanneer er uitstel van betaling is gegeven, moet in de meeste gevallen invorderingsrente betaald worden. Als een voorlopige of definitieve aanslag met een te betalen bedrag wordt verminderd zodat de belastingplichtige een al eerder betaalde belasting terugontvangt, wordt aan de belastingplichtige invorderingsrente vergoed. De hoogte van het rentepercentage is gelijk aan het percentage voor de belastingrente. Wanneer de invorderingsrente minder bedraagt dan € 23, wordt deze niet in rekening gebracht.

Voorbeeld
Kees (uit het voorgaande voorbeeld) betaalt zijn aanslag inkomstenbelasting over het belastingjaar 2012 (van eveneens € 7.000) op 30 april 2013. De uiterste betalingstermijn is echter op 15 april vervallen. De invorderingsrente voor de periode 16 april tot en met 30 april 2013 bedraagt 3%. Er is invorderingsrente verschuldigd over 15 dagen. De verschuldigde invorderingsrente bedraagt 15/360 x 3% x € 7.000 = € 8. Dit is minder dan € 23 en wordt dus niet in rekening gebracht.