Ondernemerschap ZZP-ers in de zorg

Veel zorgverleners hebben er uit vrije wil of door de omstandigheden gedwongen voor gekozen hun diensten als ZZP-er aan te bieden. Een ZZP-er heeft niet de uitgebreide rechtsbescherming die een werknemer heeft. Hij of zij heeft geen ontslagbescherming, er is geen CAO van toepassing en er worden ook geen pensioenpremies afgedragen. De positie van de ZZP-er lijkt weinig benijdenswaardig. Maar tegenover de genoemde nadelen staan de fiscale voordelen, waardoor er tot een inkomen van circa € 20.000 geen inkomstenbelasting hoeft te worden betaald.

Volgens de fiscale normen kan er sprake zijn van een materiële dienstbetrekking, ook al is geen formele arbeidsovereenkomst afgesloten. Omdat niet op voorhand duidelijk is of een zorgverlener (materieel) in dienstbetrekking staat tot de opdrachtgever, kan een VAR-verklaring worden aangevraagd. Daarin bevestigt de Belastingdienst de zelfstandigheid en loopt de opdrachtgever niet het risico dat hij achteraf met naheffingen wordt geconfronteerd. Omdat er in de ogen van de Belastingdienst misbruik werd gemaakt van de VAR, werden vanaf 2013 geen VAR-verklaringen in de zorg meer afgegeven. Dit had te maken met de strijd tegen de zogenoemde schijnzelfstandigheid.

Wat was er aan de hand? De ZZP-ers werkten via bemiddelingsbureaus. Hierdoor was in de ogen van de fiscus geen sprake van zelfstandigheid. De opdrachtgevers hebben vervolgens de samenwerking beëindigd waardoor de betrokken ZZP-ers hun werk zijn kwijtgeraakt. De meningen zijn trouwens verdeeld over de vraag of het werken via een bureau betekent dat men fiscaal geen ondernemer kan zijn.

De sector heeft contact gezocht met de politiek, wat heeft geleid tot een groot aantal kamervragen. Uit de daarop gegeven antwoorden kan worden afgeleid dat een praktisch probleem was dat individuele zorgverleners niet rechtstreeks konden contracteren met het zorgkantoor. Hierdoor waren zij aangewezen op bemiddelingsbureaus. De fiscus vindt dat een bemiddelingsbureau in werkelijkheid een uitzendbureau is en uitzendkrachten zijn in loondienst van het bureau. Inmiddels is het voor ZZP-ers mogelijk gemaakt zelf te kunnen contracteren met het zorgkantoor. Voor sommigen zal dat een oplossing zijn. Maar gezien de aangekondigde reorganisaties in de zorg is de ellende voor de zorg-ZZP-ers nog lang niet voorbij.

Naar aanleiding van de commotie in de samenleving en het parlement is het kabinet tot het inzicht gekomen dat de problematiek van de ZZP-ers in de zorg breder moet worden bezien. Besloten is een ambtelijke taskforce in te stellen die over deze kwestie advies zal uitbrengen.

Bron: Actuele artikelen